Na području Evropska unija danas je zvanično započela primjena novog sistema ulaska i izlaska iz EU – EES. Riječ je o savremenom digitalnom rješenju koje ima za cilj unapređenje sigurnosti granica, ali i ubrzanje procesa kontrole putnika.
Primjena sistema započela je istovremeno na kopnenim graničnim prijelazima i aerodromima širom Evropske unije. Među prvim aerodromima koji su u potpunosti implementirali ovaj sistem nalazi se i Međunarodna zračna luka Franjo Tuđman u Zagreb.
EES predstavlja značajan iskorak u digitalizaciji granične kontrole, zamjenjujući tradicionalne metode provjere identiteta modernim tehnološkim rješenjima koja omogućavaju bržu i efikasniju obradu putnika.
Kako funkcioniše novi sistem kontrole granica
U sklopu implementacije predstavljen je i tzv. ABC sistem (Automated Border Control), zajedno sa EES kioscima koji omogućavaju automatizovanu registraciju putnika. Ovi sistemi koriste napredne tehnologije za identifikaciju i verifikaciju identiteta, čime se značajno smanjuje potreba za manuelnim pregledom dokumenata.
Za razliku od dosadašnje prakse, EES više ne uključuje fizičko pečatiranje pasoša. Umjesto toga, prilikom prelaska granice putnicima se digitalno bilježe ključni biometrijski podaci – uključujući fotografiju lica i otiske prstiju, kao i informacije iz putnih isprava.
Ovakav pristup omogućava preciznije praćenje boravka državljana trećih zemalja u EU, ali i efikasnije otkrivanje eventualnih zloupotreba, poput prekoračenja dozvoljenog boravka ili korištenja nevažećih dokumenata.
Rezultati i značaj za sigurnost i putnike
Od početka rada sistema, EES već je registrovao više od 45 miliona prelazaka granice prilikom ulaska i izlaska iz Evropske unije. Ovi podaci ukazuju na veliki obim putničkog saobraćaja koji se sada obrađuje kroz digitalizovani sistem.
Također, evidentirano je preko 24.000 odbijenih ulazaka, i to iz različitih razloga – uključujući neadekvatno obrazložene svrhe putovanja, istekle dokumente ili pokušaje korištenja falsifikovanih isprava. Ovi podaci potvrđuju da novi sistem ima značajnu ulogu u jačanju sigurnosti i kontroli migracija.
Iako uvođenje ovakvih sistema može izazvati početne izazove u prilagođavanju, dugoročno se očekuje znatno brži protok putnika i smanjenje gužvi na graničnim prijelazima, posebno na frekventnim aerodromima poput onog u Zagrebu.
Primjena EES sistema predstavlja važan korak ka modernizaciji evropskih granica, uz balans između sigurnosti i efikasnosti. U narednom periodu očekuje se dalja optimizacija sistema, kao i njegovo potpuno usklađivanje na svim graničnim tačkama širom Evropske unije.